Home » Actueel » Vakantie met het gezin: vier tips om stress te voorkomen

Vakantie met het gezin: vier tips om stress te voorkomen

Voorkom dat je na de vakantie toe bent aan vakantie

Het is bijna tijd voor de zomervakantie. Lekker met het gezin op vakantie, of thuis leuke dingen doen. Tijd voor elkaar, tijd voor rust en ontspanning. Even bijkomen, de batterij opladen. Dat is de bedoeling, toch? Maar ieder gezinslid zit anders in elkaar, de een wil alles samendoen, de ander is graag op zichzelf. En zo zijn er nog meer smaken. Hoe voorkom je als ouder dat je na de vakantie met de kids toe bent aan vakantie …?

“Op vakantie met het gezin zijn we geneigd veel samen te willen doen. Dat is vaak de heersende moraal. Maar wat voor jou prettig is, kan een ander als belastend ervaren. Als ouder doe je er om te beginnen goed aan om binnen je gezin openheid te creëren over de invulling van de vakantie. Dan kom je erachter hoe verschillend ieders perceptie, psychologische behoefte en omgevingsvoorkeur is. Dat heb ik zelf onlangs nog ondervonden." 

‘Kom joh, doe gezellig mee’

Aan het woord is PCM-coach en -trainer Peter van Vuuren. Hij is ambulant begeleider in het basisonderwijs én vader van drie kinderen. Kortom, een ervaringsdeskundige. “In ons gezin is enige tijd geleden een schoonzoon ‘toegetreden’ en afgelopen kerst ging hij voor het eerst mee op vakantie, een week naar Texel. We waren veel binnen, met elkaar, en deden veel spelletjes, zoals wij als gezin gewend zijn. Die gezelligheid brak mijn schoonzoon in de loop van de week een beetje op, vertelde hij me. Hij vond het soms ook fijn om even alleen te zijn, maar telkens als hij zich terugtrok, haalde iemand anders hem er weer bij. "We zijn toch op vakantie? Kom joh, doe gezellig mee.”

Meer afwisseling

Dat gesprek met zijn schoonzoon zette Peter aan het denken. “Laatst zijn we weer met elkaar naar Texel geweest en het bewuster omgaan met de psychologische behoefte van een ander had echt effect. Zo gingen mijn dochter en schoonzoon halverwege de week een dagje met elkaar toeren over het eiland. We hebben die mogelijkheid ook benadrukt bij de andere kinderen en toen gaf een andere dochter aan wat meer tijd voor zichzelf te willen. Prima. Zo is er meer afwisseling gekomen in de invulling van onze vakantie en dat blijkt voor iedereen goed uit te pakken. Mijn schoonzoon heeft dus veranderingen in gang gezet die goed zijn geweest voor ons als gezin.”

Battery charge

Peter benadrukt dat de behoefte van ‘gezellig samen zijn’ duidelijk niet de enige behoefte is die een mens kan hebben. “Dat weet je ook wel, maar toch ben je geneigd door jouw eigen bril te kijken naar, bijvoorbeeld, de invulling van een vakantie. Jij kunt het gezellig vinden om de hele tijd bij elkaar zijn, voor een ander kan dat meer distress opleveren. En juist om het gezellig te hebben, moet je mensen lekker laten gaan. Die battery charge, waar wij bij PCM vaak over spreken, is nodig om lekkerder in je vel te komen en dat merk je meteen in de groep. Als je iemand de ruimte biedt, kom je beter tegemoet aan zijn of haar psychologische behoefte. En dan doet die daarna ook weer met meer plezier mee aan gezamenlijke activiteiten.”

Vrijheid ervaren

Belangrijk aandachtspunt is volgens Peter dat kinderen (en volwassenen) de vrijheid ervaren om te kúnnen aangeven dat ze bijvoorbeeld behoefte hebben aan een spannende uitdaging of een stevige discussie. “Als iemand aangeeft liever thuis te blijven of met een ander iemand te willen ‘avonturen’, moet je die behoefte niet afkeuren. Doe je daar gek over, ontstaat het idee dat de een minder oké is dan de ander. Besef én accepteer dat verschillende gezinsleden verschillende percepties, behoeften en omgevingsvoorkeuren hebben. En dat begint dus met het creëren van openheid over die verschillen, door die bespreekbaar te maken. In ons gezin hebben we gemerkt hoe waardevol dat kan zijn.”

Gedrag = communicatie

Bespreekbaar maken wat je graag wilt, is soms makkelijker gezegd dan gedaan. Zeker als het om kleinere kinderen gaat. Daar weet Peter als ambulant begeleider in het basisonderwijs alles van. “Gedrag ís communicatie, en andersom. Door hun manier van doen, hebben kinderen altijd een boodschap voor mensen om hen heen. Niet bewust, dat maakt het ook mooi. Denk aan het boefje dat jou als leerkracht of ouder steeds nadoet met gekke stemmetjes. Die kleine ‘rebel’ wil gewoon speelser, creatiever contact. Dankzij die onbevangenheid kun je de verschillende persoonlijkheidstypen vlot herkennen. Dat helpt ons om zowel leerkrachten als ouders vanuit PCM heel gericht te begeleiden, zodat er afstemming komt in de communicatie met het kind. En dat betekent minder stress thuis, op school én op vakantie.”

Stress op vakantie met je gezin voorkomen?

Deze vier tips helpen je op weg:

  1. Creëer openheid over verschillen in perceptie, psychologische behoefte en omgevingsvoorkeur.
  2. Houd bij de invulling van de vakantie rekening met die verschillen.
  3. Accepteer van elkaar dat ‘altijd gezellig samen’ niet de situatie is die iedereen ontspanning geeft.
  4. Realiseer je dat wanneer anderen hun psychologische behoefte kunnen vervullen - bijvoorbeeld om alleen te zijn, of juist om met iemand anders avontuur op te zoeken – het daarna ook weer makkelijker is om harmonie te vinden.

 

Peter van Vuuren is naast PCM trainer en coach ook gedrag- en communicatiespecialist.