Home » Actueel » Mythes binnen Process Communication

Mythes binnen Process Communication

Gisteren was het weer zover. Ik kwam moe thuis, snel eten, afruimen en de vaatwasser inruimen. En die was weer zo onhandig ingeruimd dat er bijna niets meer bij kon. Boos en met veel lawaai begon ik alles te herschikken. Waarom eigenlijk? Het is bijna te kinderachtig voor woorden, maar ik vond dat m’n huisgenoten de schuld waren van het feit dat ik me nu rot voelde. Met het maken van lawaai wilde ik hun een rotgevoel geven en de aandacht trekken. Helaas had ik niet zoveel macht want niemand reageerde en dat maakte me eigenlijk nog bozer.

Ik creëer omstandigheden, de ander beslist

In dit voorbeeld hebben we een belangrijke ontdekking van Taibi Kahler te pakken: mythes die ons gevoel en daarmee ons gedrag lijken te sturen. Het woord ‘Mythe’ gebruikt dr. Kahler in de betekenis van “een gangbare en als onaantastbaar beschouwde maar ongegronde opvatting”. Zoals in het voorbeeld hierboven de mythe dat ik door veel lawaai te maken mijn huisgenoten een slecht gevoel kan geven. Als je hier goed over nadenkt kom je snel tot de conclusie dat dit natuurlijk helemaal niet waar is. Ik kan me hooguit zodanig gedragen dat de kans groot is dat de ander geïrriteerd reageert. Maar de ander kan mij net zo goed negeren of met een vrolijke lach zeggen “Hee schatje, is ’t weer zover?”. Met andere woorden: ik creëer omstandigheden en de ander beslist hoe hij of zij zal reageren.

Mythes en macht

Maar mythes zijn sterk. Van kinds af aan horen we zinnen als “Als je rustig bent maak je mama blij”, “Als je je huiswerk niet afhebt, maak je me boos” en “Met zulke slechte cijfers maak je me verdrietig.” Of op de werkvloer: “Die opmerking gaf je zeker een rotgevoel.” Als je er op let zitten mythes zo onbewust in onze taal verweven. Ook songteksten zitten er vol mee “You make me feel….”. Als je hier goed over nadenkt ligt er wel erg veel power bij de ander; dus de ander heeft de macht om jou blij, boos, verdrietig etc. te maken?!

Lekker makkelijk als de schuld voor hoe ik me voel bij de ander ligt. En als ik geloof dat de mythe “dat de ander mij een slecht gevoel kan geven” waar is, dan ben ik geneigd me zodanig te gedragen dat de ander op z’n minst ook een slecht gevoel krijgt. Hmmmm… zo houden we negatief gedrag mooi in stand.

Negatief gedrag herkenbaar in taal

En juist dit is het belang van de ontdekking van Taibi Kahler van de mythes in onze taal. Ze werken als een soort lijm om ons negatieve gedrag naar elkaar toe in stand te houden en zelfs te versterken. En het werkt in nog veel meer gedrag door. Wacht denk je van “Ik moet perfect zijn voor jou, want door perfect te zijn voor jou kan ik jou een goed gevoel geven. Maar als je dat niet ziet of waardeert geef je mij een slecht gevoel en als jij mij een slecht gevoel geeft dan….”. Of maak zelf maar een zin met “Ik wil jou een plezier doen, want door jou te plezieren kan ik jou … ”. Als we leren om er naar te luisteren geeft onze taal in woorden, toon, gebaren, houding en mimiek aan dat er negatief gedrag op komst is. Hoe eerder we dit signaleren bij onszelf of de ander, hoe eerder we iets kunnen ondernemen om het tij te keren. Kortom er ligt heel veel verscholen in HOE we dingen zeggen.

Eigen verantwoordelijkheid

“Ja dat klinkt allemaal mooi” hoor ik je denken, “maar ik maak elke dag mee dat als iemand iets doet, ik er blij, boos of verdrietig van word.” De essentie ligt in ‘waar ligt de macht’. De ander kan mij zeker uitnodigen of omstandigheden creëren om blij, boos of verdrietig te worden, en daar ligt zeker ook een verantwoordelijkheid van de ander, maar ik ben uiteindelijk degene die beslist en verantwoordelijk is voor hoe ik me voel. Als we deze autonomie omarmen en onze taal daarop aanpassen zijn we weer een stukje verder op weg naar een verdraagzamere samenleving. De lijn is oh zo dun, maar essentieel!

 

Patricia Antersijn

Master Trainer Process Communication

 

 

Foto: Brage Neslein Korsnes voor Unsplash