Home » Actueel » Crisis!! Hoe staan wij er in? En hoe komen we er samen uit?

Crisis!! Hoe staan wij er in? En hoe komen we er samen uit?

“Studenten behoren niet in de risicogroep, dus ik ga gewoon uit hoor.”
“Het recessiespook meldt zich nu al.”
“Het aantal doden neemt op 1 dag met 30% toe.”
“Portugese premier wil lekker thuiswerken”.
“Het virus begint vervelend te worden, vooral voor de handel”.
“Het is allemaal stoerdoenerij in angstvisioenen”.
“Hoe ingewikkeld is het om de scholen te sluiten en zorg voor de kinderen te organiseren?!”.

Meningen, sentimenten, onzekerheid, stresshormonen
Meningen en sentimenten. Ze zijn het verdienmodel van populistische kranten, tabloids en twitter. Het gesprek van de dag. In rustige tijden vind ik het vaak al verstorend, bijvoorbeeld omdat meningen worden aangenomen als feiten. In tijden van crisis zijn ze verstorend voor welzijn en welvaart als ze de boventoon krijgen.

Onzekerheid. Bij een crisis het grootste probleem. Onzekerheid, waardoor onze emotie het kan gaan winnen van onze ratio. Ook wel “de angst voor het onbekende” genoemd, dat gedrag veroorzaakt dat zich uit in iets doen wat weer enigszins het gevoel van controle geeft. Zoals hamsteren van toiletpapier. En het gevaar van emotiedominantie is levensgroot. Mensen ervaren stress. Ik ervaar door de pandemie op dit moment regelmatig stress door onzekerheid, door negatieve berichtgeving, door de maatregelen die impact hebben op mijn inkomen, door het anders moeten organiseren van de dagelijkse gang van zaken, door besmettingen in mijn omgeving, door twee kwetsbare dierbaren waar ik me zorgen over maak. Je zult er vast eentje van herkennen bij jezelf.

Stresshormonen. Als ons lichaam die aanmaakt, gaan wij automatisch over op emotionele reacties, op stressgedrag. We gaan in de overlevingsstand, we gaan irrationele beslissingen nemen, voorraden aanleggen, anderen aanklagen, ons slachtoffer voelen, onhandige dingen doen. We worden moe en onrustig. Er ontstaat miscommunicatie en ‘ruis op de lijn’. We gaan interpreteren. We gaan in scenario’s denken. We gaan overcontroleren. We stappen in allerlei faalpatronen met alle gevolgen van dien voor een adequate wijze van handelen vanuit logica, respect en compassie. En dat niet alleen in de eigen omgeving, maar ook op wereldwijde schaal.

Hanteren van onze stress en een goede communicatie in tijden van crisis zijn essentieel.
Hoe tackel jij jouw eigen stress?
Hoe kan de ander echt luisteren naar wat jij te zeggen hebt?  
Hoe motiveer je de ander?
Daarvoor komen de kennis en inzichten van het ‘Process Communication Model’ goed van pas.

Hoe zo dan? Wat zijn dan die inzichten die ons kunnen helpen om samen goed door deze crisis te komen. Om minder stress te ervaren en elkaar wel te kunnen bereiken en motiveren? Hieronder geef ik je wat ‘tips van de sluier’ en voor de mensen die hier al in getraind zijn, een opfrisser.

Dus, wat is er valideerbaar vastgesteld en wat kunnen we altijd, maar zeker nu, goed gebruiken om de crisis te tackelen. Ik deel hieronder met jou wat van mijn kennis met betrekking tot de waarneembaarheid en voorspelbaarheid van gedrag en communicatie vanuit persoonlijkheidsstructuren.

Okay, hoe werkt het?!
Door onze variatie in karakters en ‘door eerdere ervaringen in onze rugzak’ navigeren we verschillend in tijden van crisis. Ook tijdens deze coronapandemie. Jouw persoonlijkheidsstructuur is bepalend voor de wijze waarop je informatie opneemt en verwerkt; voor de wijze waarop je gemotiveerd wordt tot adequate actie; voor de wijze waarop het je emotioneel raakt en hoe je dan reageert. Bepalend voor ‘de taal die jij spreekt’. Als we ons dit realiseren, dan kan dit behulpzaam zijn voor de wijze waarop wij paniek kunnen minimaliseren en een optimale probleemoplossing kunnen realiseren. Voor onszelf en in relatie met anderen.

Onze persoonlijkheidsstructuur is opgebouwd uit zes elementen. En ieder van ons heeft die elementen in een eigen volgorde. We zijn een variatie van elkaar. 
Er is bij iedereen 1 element meer dominant. Dat element komt sterker naar voren in tijden van crisis, terwijl de andere elementen meer naar de achtergrond kunnen gaan verschuiven. En het is dus dat element, dat type in ons, wat onze meest sterke en ontwikkelde kwaliteiten en onze dominante behoeften bevat. En - helaas - ook ons voorspelbare stressgedrag als de behoeften die we van daaruit hebben niet worden herkend en erkend. 
Vanuit deze inzichten en kennis hebben we dus de tools in handen om die kwaliteiten gericht in te zetten, te waarderen, te faciliteren en te ondersteunen.
En dit is wat zeker nu, in de crisissituatie die is ontstaan, volgens mij, ons kan helpen om er samen zo snel en zo goed mogelijk doorheen te komen.

Wat heb jij in huis?
Ik las onlangs de blog van mijn PCM-collega Nate Regier en heb zijn waardevolle tips die hij vermeldt vertaald naar het Nederlands. Ik had het zelf niet beter kunnen omschrijven.
Dus, hieronder vind je uitleg over de zes elementen en hun kwaliteiten, behoeften, hun waarde en de ondersteuning die gewenst wordt. Dit kun je voor jezelf invullen en ermee aan de slag gaan. 

Het kan je ook helpen om de ander te begrijpen, te faciliteren, te motiveren, te complimenteren zoals het bij hem/haar past en adequaat te ondersteunen. Zodat er geen misverstanden zijn, zodat we ontspannen en gefocust kunnen blijven, want dat is wat nu nodig is. Het geeft je de eerste tools om de taal van de ander te spreken.

Gestructureerde denkers zijn de geboren planners
Zij hebben behoefte aan feiten, statistieken en data. Zij hunkeren naar controle. Zij organiseren en komen tot logische stappen. Ze hebben moeite met onzekerheden die voortkomen uit snel wijzigende zienswijzen en opvattingen. Hun waarde in tijden van crisis is dat ze georganiseerd zijn en zich verantwoordelijk voelen voor een logische planning.

Ondersteun hen door:

  • het aanleveren van data en accurate informatie
  • onmiddellijke aanlevering van veranderde of aangepaste feiten en data
  • hen te faciliteren in hun werkzaamheden rondom planning en probleemoplossing
  • mee te leven als het gaat om verlies van controle, want dat is waar ze moeite mee hebben

Doorzetters zijn de geboren beschermers
Zij willen weten waarom iets moet of waarom je iets doet, willen weten wat het doel is en willen weten wat er speelt. Ze varen op vertrouwen. Zij verlangen naar consistentie en veiligheid. Dus hebben ze moeite met het dealen met mogelijke gevaarlijke situaties voor hun mensen of voor de organisatie waar ze zich aan gecommitteerd hebben. Hun waarde in tijden van crisis is dat ze oog houden voor het grote geheel. 

Ondersteun hen door:

  • hen te faciliteren in het helder maken van prioriteiten en de impact op het grote geheel
  • het erkennen van hun overtuigingen en inspanning
  • de waarheid te vertellen. Altijd!
  • hen te ondersteunen als ze angst ervaren op het moment dat zaken onzeker zijn

Harmonisers zijn van nature zorgzaam
Zij willen ervoor zorgen dat het goed gaat met iedereen. Dat iedereen zich gezien en gehoord voelt. Ze hebben behoefte aan harmonie en een emotionele connectie met anderen. Dus hebben ze er last van als ze ervaren dat de crisis tot gevolg heeft dat de mensen om hen heen zich onzeker en gestresst voelen, dat er gedoe is tussen mensen en - niet in de laatste plaats - als er verdriet en pijn is in de nabije omgeving en in de samenleving. Hun waarde in tijden van crisis is hun natuurlijke zorgzaamheid en het klaarstaan voor de ander.

Ondersteun hen door:

  • hen te laten voelen dat ze ertoe doen
  • met hen emoties te delen en naar hen te luisteren
  • hen te faciliteren in hun zorgverlenende acties en in het bieden van troost aan mensen die het moeilijk hebben
  • hun boosheid te onderkennen en te luisteren naar die boosheid die zich richt op de nare aspecten van een crisis en hoe die aspecten een negatief effect hebben op de mensen waar zij zorg voor dragen

Rebellen zijn van nature creatief
Zij willen zich vrijelijk uiten en zich creatief voortbewegen in de wereld. Ze verlangen naar lichtheid en luchtigheid en hebben grote moeite met de strikte belemmeringen die een crisis met zich meebrengt. De filmpjes waarin de draak gestoken wordt met effecten van een crisis komen van hen. Hun waarde in tijden van crisis is hun vaardigheid om weg te blijven van somberheid en zwaarte.

Ondersteun hen door:

  • hen toe te staan om op een humorvolle en speelse wijze te dealen met stress
  • open te staan voor hun creatieve wijze van probleemoplossing
  • te faciliteren dat hun omgeving zo mogelijk niet op een overgereguleerde wijze georganiseerd wordt

Dromers zijn de geboren out-of-the-box denkers
Zij komen met out-of-the-box-oplossingen vanuit hun reflectie op de situatie en hun vaardigheid om verder te denken dan wat zich logischerwijs aanbiedt. Zij hebben behoefte aan een plek en aan tijd om te reflecteren zonder gestoord te worden. En dus hebben ze moeite met de steeds wisselende elementen in tijden van crisis die ervoor zorgen dat contact met anderen en alertheid op berichtgeving noodzakelijk is. 
Hun waarde in tijden van crisis is hun kalme aard en hun vermogen om in (ongekende) mogelijkheden en innovatieve oplossingen te blijven denken. 

Ondersteun hen door:

  • hen tijd en ruimte te geven om te reflecteren
  • hen te faciliteren om hun verbeelding in te zetten ten behoeve van het vinden van innovatieve oplossingen
  • hen kaders, structuren en directie te geven waarbinnen ze hun creatieve denkvermogen kunnen loslaten

Promoters zijn van nature de doeners
Ze willen actie en zoeken kansen die ze willen winnen. Ze hunkeren naar spanning, uitdagingen en risicovolle acties. Dus vaak krijgen ze energie van een crisis en van onzekere situaties. Vaak hebben ze minder oog voor de emotionele impact en dus voor wat een crisis met andere mensen doet. Hun waarde in tijden van crisis is hun vaardigheid om kansen te omarmen en tot beslissende acties over te gaan.

Ondersteun hen door:

  • hen te dirigeren naar passende acties
  • te faciliteren om kansen te grijpen
  • hen te wijzen op de menselijke kant van een crisis en hoe daar rekening mee te houden

Dus nogmaals: wat heb jij in huis?
En ….. wat heeft jouw collega, jouw team, jouw partner, jouw buurman, jouw vriendin in huis? In het kader van efficiency in deze crisis: wie heeft welke kwaliteiten, wie doen het beste wat, hoe faciliteer je elkaar, waar let je op als je met elkaar communiceert, hoe houd je je eigen energie op peil, hoe motiveer en ondersteun je anderen? Ga ermee aan de slag met wat hierboven staat. Het werkt.

Heb je nog vragen, stel ze me. Mijn mailadres is info@hjtc.nl.
Mijn doel is een wereld zonder stress en dat kan ik niet alleen.  En mijn inzet is dat we vanuit ieders kwaliteiten, vanuit heldere communicatie en vanuit gecoördineerde acties met zijn allen goed door deze pandemie komen. Zoals premier Rutte zegt ”Dit gevecht kunnen we alleen samen winnen”.

Hetty Jansen-Verhagen is stressmanagement-consultant, PCM-communicatietrainer, coach, therapeut

—————-

Het Process Communication Model®  is ontwikkeld voor NASA door de Amerikaanse klinisch psycholoog Dr. Taibi Kahler (1943). Hij ontdekte voorspelbare en meetbare patronen in de interactie tussen mensen, zowel positieve als negatieve. Ook ontdekte hij de relatie tussen deze communicatiepatronen en negatief stressgedrag. Door deze patronen te observeren was hij in staat nauwkeurig te voorspellen hoe verschillende persoonlijkheidstypen zouden reageren onder stressvolle situaties. Deze ontdekking leverde hem in 1977 de Eric Bern Memorial Scientific Award op, een prestigieuze prijs in de Transactionele Analyse.

Met de tools van het Process Communication Model heb je een krachtige voorspeller van stress in handen. Iedereen reageert anders onder druk. Iedereen zit anders in elkaar. En iedereen wordt door andere dingen gemotiveerd. Het Process Communication Model helpt je om gedrag en signalen van stress te herkennen bij jezelf en bij anderen. Je ontdekt hoe je miscommunicatie omzet in helder contact, ergernissen in begrip en hoe je van energieslurpers energiegevers maakt. Zo werk je effectiever samen, vanuit verbinding en vertrouwen naar een gewenst resultaat.

Bronvermelding: